Zofia i Eustachy Tyszkiewiczowie

Folwark Uniawa powstał 14 maja 1937 roku. W tym dniu Zdzisław Ładomirski, jako uposażenie, darował swej córce 119 ha łąk wydzielonych z majątku Markowce (93 ha z whl 105 i 106 i 26 ha od Józefa z podominikańskich). Zofia wraz z mężem Eustachym Tyszkiewiczem, już wcześniej zdecydowali o przeznaczeniu tych gruntów na stawy hodowlane, a inwestycję tę postanowiono zrealizować w spółce z położonym niedaleko gospodarstwem rybackim "Horodyszcze" należącym do krewnych Eustachego.
Przez ledwie dwa lata, na ok. 50 ha., wykopano kanał dopływowy, 4 stawy hodowlane, 3 przesadki z tarliskiem oraz 9 stawów magazynowych. Pobudowana została też stróżówka oraz rozpoczęto budowę budynku mieszkalno-administracyjnego. Już w pierwszym roku, we współpracy z "Horodyszczem", na ukończonych stawach, zaczęto rozwijać hodowlę karpia.
Wojna przerwała wszystko
Po jej zakończeniu stawy znacjonalizowano i rozbudowano znacznie bardziej niż mieli to w planach Tyszkiewiczowie.
Obecnie, jak się wydaje, obiekt nie jest wykorzystywany do intensywnej hodowli ryb.

1937 - 1939

Tu muszę wspomnieć o odkryciu cmentarzyska przedhistorycznego na st.II o czem jeszcze w zimie zawiadomiliśmy prof. Kozłowskiego we Lwowie, który zaraz przysłał swoich asystentów p. Żurawskiego i p. X. którzy przeprowadzili odkrywkę mogił i wydobyli rozmaite gliniane wazy z popiołami i jakieś drobiazgi, które to rzeczy zostały umieszczone w Uniwersytecie J.K. we Lwowie w dziale prehistorji.
Ci panowie określili, że są to groby z 300 lat po N.CHR. i właściwie niewiadomo co to za ludy tu wtedy zamieszkiwały.
Podobnych mogił było dużo w naszej okolicy. W lecie, gdy kopano kanał dopływowy, też natrafiono na mogiły zupełnie podobne.
W st.II. było całe cmentarzysko około 20 kilku mogił jadna koło drugiej o kilkanaście metrów i bliżej. Odnaleziono też narzędzia z epoki krzemiennej.
Wiosną 1938 r. przyjechali asystenci i zakończyli swe poszukiwania.
/Pamiętnik Eustachego Tyszkiewicza/

Scientific archive of the Department of Archaeology of the Ivan Krypiakevych Institute of Ukrainian studies of the National Academy of Sciences of Ukraine (SA DA IUS NASU).
Collection of glass negatives of the Department of Prehistory of the University of Lviv.

W 1938 roku K. Żurowski przeprowadził badania wykopaliskowe w rejonie miejscowości Markivtsi (wówczas Markowce) w powiecie tłumackim. Z badań tych zachowało się kilka fotografii znalezisk oraz wpisy w księdze inwentarzowej, dokumentujące przekazanie eksponatów pozyskanych przez K. Żurowskiego do zbiorów muzealnych Katedry Prehistorii Uniwersytetu Lwowskiego (Katedra Prehistorii Uniwersytetu Lwowskiego, księga inwentarzowa, str. 116). Na uwagę zasługują szklane negatywy przedstawiające eksponaty z Markowiec, które włączono do kolekcji muzealnej Katedry Prehistorii Uniwersytetu Lwowskiego (fig. 9, 10). Wiadomo, że przebadano wówczas około dziesięciu kurhanów z późnego okresu wpływów rzymskich.
/Bulyk, N. (2024). Kazimierz Żurowski (1909–1987): life and work in Lviv till 1945. Sprawozdania Archeologiczne, 76(1), 13–32/

1938 - budowę stawów na Uniawie zwiedzają Fedorowiczowie z Klebanówki

Współcześnie

Przełom XX i XXI w.
Na lewym zdjęciu domek zlokalizowany w miejscu domu administracyjno-mieszkalnego.
Stawy wykopane przez E. Tyszkiewicza zachwowane w niewiele zmienonej formie (zaznaczone kol. czerwonym na mapie Google)